Οι σπίλοι, γνωστοί ως «ελιές», είναι εξαιρετικά συχνοί και στην πλειονότητά τους καλοήθεις. Ωστόσο, η παρακολούθηση των σπίλων και η έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων μεταβολών αποτελούν σημαντικό μέρος της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης του μελανώματος.
Η ολόσωμη χαρτογράφηση σπίλων επιτρέπει στον δερματολόγο να καταγράψει με συστηματικό τρόπο τους σπίλους του σώματος και να παρακολουθεί την εξέλιξή τους στον χρόνο.
Τι είναι η χαρτογράφηση σπίλων;
Πρόκειται για μία μη επεμβατική διαδικασία κατά την οποία καταγράφεται φωτογραφικά η επιφάνεια του δέρματος και, ανάλογα με το σύστημα που χρησιμοποιείται, πραγματοποιείται λεπτομερής απεικόνιση επιλεγμένων σπίλων.
Η εξέταση μπορεί να συνδυάζεται με ψηφιακή δερματοσκόπηση, ώστε συγκεκριμένες βλάβες να καταγράφονται σε μεγέθυνση και να μπορούν να συγκριθούν μελλοντικά.
Έτσι, ο δερματολόγος δεν βασίζεται μόνο στη μνήμη ή στην εικόνα μιας συγκεκριμένης χρονικής στιγμής, αλλά μπορεί να εντοπίσει νέους σπίλους ή μεταβολές σε ήδη υπάρχοντες.
Ποιοι πρέπει να κάνουν χαρτογράφηση σπίλων;
Η εξέταση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε άτομα που έχουν πολλούς σπίλους, άτυπους ή δυσπλαστικούς σπίλους, ανοιχτόχρωμο δέρμα ή ιστορικό έντονης έκθεσης στον ήλιο και ηλιακών εγκαυμάτων.
Αυξημένη σημασία έχει επίσης για άτομα με προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος ή άλλων παραγόντων που αυξάνουν τον σχετικό κίνδυνο.
Ποιες αλλαγές σε έναν σπίλο χρειάζονται έλεγχο;
Μία χρήσιμη υπενθύμιση είναι ο κανόνας ABCDE:
A – Asymmetry: ασυμμετρία
B – Border: ακανόνιστα όρια
C – Colour: ανομοιομορφία ή αλλαγές στο χρώμα
D – Diameter: διάμετρος, ιδιαίτερα όταν μία βλάβη μεγαλώνει
E – Evolution: οποιαδήποτε εξέλιξη ή αλλαγή στον χρόνο
Παράλληλα, ένας σπίλος που διαφέρει αισθητά από τους υπόλοιπους ή παρουσιάζει νέα συμπτώματα χρειάζεται αξιολόγηση από δερματολόγο.
Κάθε πότε πρέπει να γίνεται;
Δεν υπάρχει ένα ίδιο χρονικό διάστημα για όλους. Η συχνότητα του ελέγχου καθορίζεται από τον δερματολόγο ανάλογα με τον αριθμό και το είδος των σπίλων, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.
Η ολόσωμη χαρτογράφηση δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση από τον δερματολόγο. Αποτελεί όμως ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για την ακριβή, συστηματική παρακολούθηση των σπίλων και την έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων αλλαγών.
